“Zoriontasun osoa entelekia bat da, zerbait antzemanezina”

Katixa Agirrek Sua falta zaigu izeneko lana plazaratu du. Gabeziak, falta nabarmenak dituzte bertan bildu dituen ipuinetako protagonistek. Berak zerbait gehiago argitu digu.

Nolakoak dira bertan topatuko ditugun protagonistak? Zeren kontra borrokatu beharko dute?
Euren buruen kontra batez ere. Askotan guk geuk jartzen dizkiogu oztoporik handienak geure buruari. “Ez dut lortuko”, “ez dut merezi” eta horrelako pentsamenduek eramaten gaituzte gauzak ez lortzera, merezi ez izatera. Horretaz aparte, diferenteak dira pertsonaiak: batzuek badakite beren buruei barre egiten, beste batzuek serioegi hartzen dute beren buruak.

Julen Gabiriak liburu serioa zela adierazi zuen, gizartearen barruak erakusten dituena, lotsagabekeriaz idatzita.
Juleni liburu serioa zela aurreratu nion, eta gero berak barre egin zuela aitortu zidan. Ez dut uste kontraesanik dagoenik. Funtsean ez dira istorio umoretsuak, baina gehienak trufa-tonu batez jorratuta daude. Lotsagabekeriaz, noski. Lotsarekin idazteko, hobe ez idaztea.

Ahalegin handia egin duzu liburua idazten, edota berez etorri den lana izan da zuretzat. Diziplina, lana….
Ahalegina egin dut, noski. Plazera eta mina batzen zaizkit idazterakoan. Normalean oso animatuta hasten naiz, orri txuriak ez nau batere kikiltzen, aitzitik, suspertzen nau. Baina erdialdera beherakada izugarria sentitzen dut. Momentu horretan da diziplinara jo behar denean, ipuina aurrera aterako bada. Oso erraza da momentu horretan dena bertan behera uztea, gauzarik naturalena, esango nuke. Indarrak bildu eta lan egin behar da orduan.

Hau zure lehen liburua da, hala ere, sari askoren jabe zara.
Betidanik idatzi izan dut, amak letrak bata bestearen atzean jartzen irakatsi zidanetik, eta hamabost urtetatik ari naiz lehiaketetara aurkezten-eta. Sari bat lortu izan dudan bakoitzean bultzada antzeko bat sentitu dut, idazten jarraitzeko animo berriztatuak, eta horregatik bakarrik positiboak direla uste dut, batez ere hasiberrientzat.

Literaturaren munduan ere eskarmentua harturik duzu sarien bidez eta beste genero batzuk ere probatu dituzulako. Zeinetan erosoago edota lasaiago?
Niri gustatzen zaidana idaztea da, idazte hutsa, eta ez bereziki gauza bat edo beste bat idaztea. Zentzu horretan, edozein generori topatzen diot bere puntua. Zutabeek gaurkotasun gaiez hitz egiteko balio didate, blogak irakurlearekin harreman zuzena izateko, poesia barruan daramazun pisu bat arintzeko, eta ipuinarekin mundu txiki bat eraikitzen duzu, bertan “andre eta jabe” izateko. Genero guztietan gustura egon naitekeela uste dut (agian harrokeria bat da hau esatea!), nahiz eta oraindik guztietan proba egin ez. Bakoitzak bere momentua du.

BBK Literatura Eskolan ere parte hartu duzu. Zein izan da esperientzia? Nola ikusten dituzu honelako ekimenak.
Eskola bat eman nuen, egiten dudan lan akademikoarekin gehiago lotuta, baina ez naiz kide finkoa. Ondo ikusten ditut horrelako ekimenak, nola ez. Larunbat goizetan biltzea, lagun artean literaturaz mintzatzea, gauza berriak deskubritzea, eta gero bapo jan eta edatea… zer esango dizut ba! Plan zoragarria iruditzen zait.

Liburu egilea izan baino lehen blogari aritu zara. Zer da zuretzat blogaren mundua. Literaturarekin zerikusi estua dauka?
Blogak literaturarako bidea eskaintzen du, horrek ez du esan nahi blogean idazten den guztia literatura denik, ezta gutxiago ere. Nire kasuaz berba eginez, batzuetan ipuintxoak edo poematxoak argitaratu izan ditut blogean, hori egia da, baina orokorrean uste dut kazetaritzatik gertuago dagoen blog bat egin izan dudala, gaurkotasuna komentatuz, ikusi ditudan pelikulei buruz komentarioak egiten, prentsa arroxatik ere zerbait zuen mezu batzuk... Dena den, nire ustez idazten duzun guztia jario bakar batean sar daiteke, hau da, zurea den estilo partikular bat ari zara jorratzen idazten duzun bakoitzean, berdin bloga edo ipuin bat. Inportantea da egunero idaztea, eskua “bero” izatea, eta horretan laguntzen du blogak.

Liburua aurkeztu zenuen egunean, X. Mendigurenek, etorkizunean kontuan hartzeko idazlea zarela esan zuen.
Mendiguren editorea da, eta, bere lanbideak behartuta, gauza asko esan behar ditu. Nik badaukat berarekin apustu bat horren inguruan, ikusiko dugu nork irabazten duen. Denborak esango du. Dena den, nik badut asmoa idazten jarraitzeko, ez dut uste inoiz utziko diodanik. Idatziko dudan hori kontuan hartzeko modukoa izango den ala ez, ezin aurreratu dezakedan gauza bat da; barregarri gelditu gabe, behintzat.

Hortik irakurri dugu Leavitt, McEwan eta horrelakok irakurtzen dituzula, eta lantzean-lantzean bitxikeriak, euskal literatura.
Mundua bere osotasunean hartuta euskal literatura bitxikeria da, zalantzarik gabe. Hizkuntz bitxi batean publiko murritz eta bitxi batentzat eginda dagoelako. Dena den anglofilia aurpegiratu zidatenean esan nuen hori, ironiaz-edo, kultura hegemonikotik idazten denaz aparte gure literatura txikia ere jarraitzen dudala adierazi nahian. Horrela bizi dut nik behintzat ditxosozko globalizazioa, txikitik handira, Euskal Herritik mundura. Nahiz eta “mundu” hori mundu zehatz bat izan, mendebaldeko zibilizazioa-edo deitzen duten hori.

“Sua falta zaigu” lanak hustuta (“insatisfetxo”) utzi zaitu, edota beste proiekturen bat baduzu buruan?
Istorioak eta proiektuak beti ditut buruan. Gero gehienak erdibidean gelditzen dira, baina polita da burua beti bueltaka izatea. Momentu honetan ipuinak idazten jarraitzen dut, eta beste proiektu batzuk ere baditut, baina zorte txarra omen dakarrenez horretaz hitz egiteak, hemen utziko dut.