Atsekabearen ondorioak

Katixa Agirrek pertsonen arteko harremanak jorratu ditu lehen liburuan bildu dituen narrazio laburretan

Irune Berro / BILBO

Pertsonen larrialdiak, interes talkak eta komunikazio arazoak azaltzen dituzten zazpi istorio ehundu ditu Katixa Agirrek (Gasteiz, 1981) bere lehen liburuan: Sua falta zaigu (Elkar). Ipuin bakoitzak kokaleku bat duela adierazi du egileak; «batzuk Euskal Herrian girotuak daude, beste bat Eskozian, beste bat Pennsylvanian...». Eta haietan ageri diren pertsonaiak askotarikoak direla esan du. «Neska gazte bi dira ipuin bateko pertsonaia nagusiak, gizon heldu bat azaltzen da beste batean...». Baina Agirrek azaldu duenez, muinean ipuin guztiek dute sentimendu berbera: «Insatisfakzioa, zerbait falta zaigun sentipena». Pertsonaiek kontra egingo diote sentipen horri, bakoitzak bere moduan. «Gazteak, esaterako, errebeldeago agertuko dira; eta zaharrak, beharbada, apatikoago».

Ipuin guztiek dituzte pertsonaia nagusi bi, hots, bikote bat ageri da guztietan, «ez bakarrik gizon-emakume bikote sentimentala, baizik lagun artekoa edo bestelakoa». Egilearen esanetan, «giza harremanak oinarri dituzten ipuinak dira, eta beti dago protagonista-antagonista bikoa». Agirreren narrazioek, hortaz, «harreman asimetrikoak erakusten dituzte, eta asimetria horrek eragindako gatazkak».

Sua falta zaigu liburuak hiru ezaugarri nagusi ditu, Julen Gabiria idazlearen irudiko. «Lehenik eta behin, ikusten da egileak oso ondo ezagutzen duela giza kondizioa; gizartea, gizakia eta gizakien arteko harremanak. Bigarrenik, ipuinek azpian korrontea dutela iruditu zait; Katixaren ipuinak irakurtzean, azpian idatzi gabeko beste testu bat dagoela nabarituko du irakurleak, igerian doanean azpitik ur hotza igarotzen dela nabaritzen duen bezala». Horrek sentipen bi sorrarazi dizkio Gabiriari: egonezina - «badakizulako beste zerbait dagoela irakurtzen ari zaren horren azpian»- eta idazlearekiko konplizitatea -«azpiko testu horri esker, pertsonaiek baino gehiago dakizulako, eta, beraz, idazlearen pareko sentitzen zarelako»-. Hirugarrenik, barre eragiten duen liburu serioa dela uste du Gabiriak. «Kontatzen dituen gauzak oso serioak dira, eta agerian uzten dute gizartearen hezurdura; barruak ikusten dizkiogu gizarteari liburuan, eta horrek barregura ematen du. Honako gogoetara iritsi naiz: ez dago gauza barregarriagorik serio izatera jolasten den gizartea baino».

ESTILO ASKEA, LOTSAGABEA. Idazle hasi berriari gauza bakarra eskatzen diola esan du Gabiriak: lotsagabea izatea. «Oraindik ez du zertaz lotsatu. Gero, beharbada, ezagutuko du euskal literaturaren industria, ezagutuko ditu marrazoak, eta orduan beharbada lotsatu edo kikilduko da. Baina idazle hasi berriak oraindik ez du zertaz lotsatu. Idazle hasi berriak lotsagabe idatzi ohi du, aske». Agirren lanean estilo hori sumatu duela esan du Gabiriak. Duela gutxira arte blogetik baino ez zuen ezagutzen zuen Agirre (www.blogak.com/katixa). «Ez nituen irakurriak haren literatur lanak, baina blogean irakurritakoaren arabera, ausardia handiz idazten duela banekien. Gainera, inguruari begiratzen dioten sortzaileek ematen didate konfiantza niri, gizakia interpretatzeko gaitasuna daukatenak», esan du Gabiriak.

Agirrek Ikus-entzunezko Komunikazioa ikasi zuen EHUn. Harrezkero, hainbat lan izan ditu, hala nola telebistako haurrentzako lehiaketa bateko erredaktore aritu da, bideo jokoetako gidoilari edota enkarguzko biografia pribatuen idazle. Egun, Publizitatea irakasten du EHUn.